Ga naar de inhoudsopgave

Wr ze wnde

NIJS






Ik heb afgelopen maand van iemand weer wat nieuwtjes gekregen over de bewoners van Asten uit vroegertijd.. en ik neem je mee naar de 19de eeuw en dan de tijd rond 1830... de bewoners van toen en wat ze deden, ik bedoel hiermee hun beroep van inschrijving. Ik heb hiernaast 'n kaartje van 'n deel van Asten dorp met de zijstraten. Ik heb de straten 'n kleur gegeven en je ziet in het midden 'n groen omlijnd vak, dat is het huidige Koningsplein, het oranje vak is de Markt. De nummers in rood zijn de particulieren mensen en de blauwe gemeentelijke of kerkelijke gebouwen. De wegen: donkerblauw is de Wilhelminastraat, paars de mgr. den Dubbeldenstraat, licht groen de Kerkstraat, rood de Julianastraat, donkergroen de Marktstraat, licht blauw de Kleine Marktstraat, geel de burg. Wijnenstraat, grijs de Emmastraat en rose de prins Bernhardstraat.. Linksonder de namen van de bewoners en rechts enige uitleg wat er vroeger was of later is gekomen.

01 - RK Kerk (de oude kerk) .....................................
02 - Kerkhof van de RK Kerk.....................................
03 - School, toendertijd RK school.............................
04 - Het oude Gemeentehuis.....................................
05 - Armenhuis.......................................................
06 - Pastorie Barth. Kemps, Pastoor 1787-1863..........
07 - Peter van Tongerloo, Arbeider 1769-1845...........
08 - Adriaan Timmermans, Koopman 1771-1829........
09 - Anthonie Bluijssen, Koopman 1782-1853.............
10 - Francis van Bussel, Timmerman 1789-1853.........
11 - Jan Kuijpers, Schoenmaker 1765-1839................
12 - Jan Thomas Bakens, Bakker 1771-1843...............
13 - Jan van den Eijnden, Bakker 1778-1860..............
14 - Francis Knaapen, Bakker 1755-1822....................
15 - Jacobus van de Cruijs, Bouwman 1782-1861.......
16 - Anthonie Verberne, Smid 1790-1872..................
17 - Piet van Bussel, Timmerman 1795-1863..............
18 - Francis van Bussel, Timmerman 1789-1953.........
19 - Abraham van Nouhuijs, Notaris 1756-1829.........
20 - Hendrik Eijsbouts, Timmerman 1776-1865..........
21 - Leonardus Hoefnagels, Schoenmaker 1791-1852..
22 - Theodorus Sengers, Koopman 1752-1817............
23 - Jan Matthijs van Bussel, Bouwman 1746-1829......
24 - Joost Hoebergen, Bouwman 1754-1831..............
25 - Francis Berkers, Brouwer, 1781-1841..................
26 - Piet Verleisdonk, Kleermaker 1772-1844..............
27 - Francis Verberne, Wever 1800-1857....................
28 - Hendrik Vlemmix, Smid 1791-1852....................
29 - Adriaan van Duuren, Bouwman 1747-1809..........
30 - Godefridus Sauve, Vroedmeester 1751-1822........
31 - Jan van den Boogaard, Bouwman 1766-1833.......
32 - Jan van Maris, Bakker (rest onbekend).................
33 - Jan Linden, Kleermaker 1792-1871.....................
34 - Steven Kanters, Stoelmaker 1771-1824...............
35 - Gerard Bakens, Smid 1750-1824........................
36 - Daniel van Lierop, Koopman 1787-1861..............
37 - Frandina en Peternel Neervens, Landbouwsters....
38 - Willem Verleisdonk, Spinder 1759-1845..............
39 - Hendrik Smits, Wever 1761-1829.......................
40 - Francis Berkers, Slager 1788-1875......................
41 - Hendrik Loomans, Timmerman ??......................
42 - Hendrikus Vriens, Koster 1782-1862...................
43 - Hendrik Michielsen, Koopman 1798-1860............
44 - Piet van den Heuvel, Bouwman 1774-1827..........

Nu parkeerplaats Koningsplein
Op die plaats werd vroeger 'n nieuwe school gebouwd.
Ongeveer op de hoek van Barthelomeus en Kerkstraat
Ingang en voorfront aan de Markt met trapje
Hier weet ik niets van maar zal ik nog navragen
Pastorie staat er nog steeds, naast de kerk...
Op die plaats staat onze Astense kerk nu.
Hier staat nu het oude bejaardenhuis Barthelomeus
Villa hoek Koningsplein/Julianastraat staat er nog
Hier werden paarden van nieuwe hoeven voorzien
Kleine Marktstraat, voorheen Smederij Hoefnagels
Bakkerij Hoes kwam er later, nu is het 'n schoenwinkel
Later fam van Horssen en nu o.a. cafe d'n Engel
Hier is nu bakkerij Koolen in de Marktstraat
Ter hoogte van de groentewinkel die er nu is
Staat nu het gemeentehuis, vroeger was er ook 'n cafe
Hier kwam 'n school nu parkeerplaats Koningsplein
Later Rookwaar, Edah en Meubels van der Loo
Terhoogte van het cafe van Harrieke van Hoek
De Vegewinkel stond hier later, nu uitzendbureau
Ongeveer waar nu het postpaadje is.
Later kwam hier het Postkantoor, nu is er ass. Schriks
Cafe Jan van Hoek is er al jarenlang, daarvoor Bakens
Nieuwe prachtige jongensschool en nu de Hema
Terhoogte van de doorgang naar Ruttenplein
Zo ongeveer waar nu feestcafe de Peer is
Daar komt de nieuwe Gitsels, vroeger hotel Bakens
Hier was voor kort de stomerij in de B. Wijnenstraat
Vlakbij waar je vroeger Simonspeijke in ging.
Terhoogte van waar boekhandel Berkers was
Zo ongeveer waar eerst de wereldwinkel was
Hoek friture Stationneke en VVV kantoor
Hoek Stationneke en het woonhuis ernaast
Burgemeesterswoning, daarvoor Postkantoor
De huisjes die worden afgebroken o.a. Visboer
De "supermarkt" van Anneke de Bruijn, je weet wel
Vooraan rechts in de mgr de Dubbeldenstraat
Halfweg deze straat en de hoek Langstraat
Waar de rij kleinere huisjes staan nu
Later was hier slagerij Poell en de Soeren
Vooraan rechts in de Driehoekstraat
Op deze plek stond vroeger de Sparwinkel
De plaats van het Alcoholvrij lokaal en Bieb
Waar nu zo ongeveer het hek van Eijsbouts is


Ik heb onze straat van gekleurde dopjes voorzien want ik wilde aangeven wie er heel vroeger in d'n Himmel woonden. Vroeger liep de Hemel van waar nu "Letters en zo" gevestigd is tot bij "Johnny Vlemmix belettering" in de Wolfsberg en het stukje bij brouwerij Eijsbouts links af en dan bij de boerderij van van den Boomen linksaf daar lagen enkele huisjes en dat deel werd het Himmel-eindje genoemd. Later werd de Hemel de Emmastraat en begon de Hemel voortaan bij Brouwerij Eijsbouts en liep toen door tot aan de Voordeldonk en behoorde het Himmeleindje gewoon bij d'n Himmel.








Ik geef de namen van de mensen die er toendertijd woonden met de huisnumers van toen en van nu. Vanaf vooraan links: rood-Ceel van Baar (1-1), licht groen-Sjef van den Boomen (3-3), blauw-Jan Vlemmings (13-25), geel-Leo Werts (15-27), groen-Tinus vd Broek (17-29), rose-Antonie Werts (19-31), zwart-Antoon Leenen (21-35), donker rose-Toon Vlemmings (25-39), donker blauw-Jan Zegers (27-53) en Fried van de Ven (29-55), licht blauw-Heinrich Buekers (31-57) en ?Willem Welten (33-59), oranje-Jan van de Cruijs (35-61) en Tinus van den Boomen (37-63). Aan de rechterkant: paars-Jan Eijsbouts (2-2), rose-Piet Stevens (4-6), donker groen-Antonie Meulendijks (6-10), paars-Willemke Leenen (10-28), grijs-Jan Janssen (12-30) en groen-Marinus Engelen (16-40). Het Himmeleindje dat zoek ik nog precies uit.





Hier heb ik twee luchtfoto's om het verschil te laten zien tussen de school van Voordeldonk van vroeger
en van nu, met de wegen, de bossen... etc. Je ziet ook de kleine paadjes die we onbewust maakten omdat we daar altijd liepen... De school was op het moment dat de foto werd genomen maar 'n gebouw van drie klaslokalen. Het lokaal waar juf de Vent les gaf later was er toen nog niet... en bij de school zie je 'n gebouw daar waren de toiletten buiten. Ook de fietsenstalling vlak bij het lokaal van juf de Vent was er op deze foto nog niet. Langs de school de zandweg naar d'n baron z'n dennekes en tussen de twee boerderijen van Slegers en Kerkers daar liepen wij door vanaf d'n Himmel, helemaal bovenaan links, de rest ging via d'n Bergweg naar huis midden op de foto links.






Deze foto zie je hoe groot het scholencomplex is geworden door de jaren heen en ook de kleuterschool die erbij is hekomen met 'n paar gebouwen. De Sint Henricusschool zoals ze eigenlijk heet is groot geworden en helemaal weggedoken tussen het groen. Ik kom er vaak langs gefietst en ik denk dan meteen weer terug hoe het vroeger was... D'n ingang voor is niet veel veranderd.. als ik daar sta zie ik ons nog staan als voetbalelftal van Vrreldonk waar ik nog 'n paar foto's heb staan in een van de mappen hier. De boerderijen van Slegers en Kerkers staan er nog, dat kun je wel zien en d'n Baron z'n dennekes? Daar staat het ook helemaal vol groen.. mooi mooi... fijn om nog 'ns aan terug te denken...



================================================================================
Ik kreeg van de familie Stevens 'n paar prachtige platte gronden uit 1949 waar ik kan laten zien, waar wat lag en ik heb er het deel van d'n Himmel uitgelicht (zie de groene streep) vanaf van Loon/Verdeuzeldonk tot net voorbij de Voordeldonkse school en heb er nummers bijgezet waarvan je hieronder kan zien wat het is.
1, het huis van Graard Verdeuzeldonk. 2, de houten woning van Toon van Loon. 3, het kadaverhuiske. 4, de rooienberg eigenlijk de hllenberg. 5, sportveldje van 't jongensgilde. 6, blokhut van 't jongensgilde. 7, mister Manackers-pijke. 8, Slegers pijke waar wij altijd doorliepen om op school te komen. 9, Voordeldonkse school. 10, van Horssen want daar werd door van Horssen vroeger de gele grond gehaald. 11, d'n Brn z'n dennekes dat werd door ons allemaal zo genoemd omdat ze toebehoorde aan Baron van Heuvel tot Westerflier die ook het kasteel bezat. De blauwe lijn is de Bergweg. Klik de foto voor 'n vergroting...
================================================================================




AASTE VRUUGER JOARE

LEES DE HELE TEKST VAN LINKS NAAR RECHTS





Rond 1930/1940 zag d'n Himmel er heel stuk anders uit.
Daarnaast het huis van 1ste brouwersknecht Piet Stevens.
Dan 'n stuk niks tot hoek van Hemel en Hoogstraat.
Op de andere hoek, de Fiat garage van Bukkems is daar
Verder door het huis van Willem van Bommel, achteraan
De andere kant van de weg, met Graard Verdeuzeldonk
blokken, Tinus van den Boomen en Marinus Joosten
Jan Zegers en dan volgde Jan Bosch z'n huis, iets verder
En dan volgde het mooiste huis van onzen Himmel, van
Dan de weg voorbij, op het tipje, woonde, Toon Werts
dan Jan Loomans en verder woonde Bruukske, en later
Aan het Himmeleindje woonde ook nog 'n stel families..
verder, Nol Gielen, Janus van Lierop (en Bert Kuijpers)
Dan de boerderij van Hanneske en Sjef van den Boomen




Vooraan was brouwerij Jan Eijsbouts, zoon van Dorus.
De volgende woning was Toon Meulendijks (de post).
Op die hoek woonde de metselaar Willemke Leenen.
woonde Veldwachter Max van de Grindt.
dat van Piet Slaats waar Ties Mennen later kwam wonen.
helemaal achteraan en verder naar het dorp stonden drie
,Tinus Cortenbach en Driek Welten, Ties van de Ven en
kwam de woning van Hanneske van Heugten.
Leenen - van Bussel, (later Rini Grein en Piet van Lier).
later Hikspoors en nog later Toon Maas en Jan Hikspoors
Bert Hoefnagels, dan Hannes Vlemmings en Nardje Werts.
Piet van Otterdijk, Driek van der Wallen, Dries Seijkens en
dan woonde Franske van Bussel en Toon van Helmond.
en tegenover Eijsbouts op de hoek Ceel van Baar.



Het is raar maar het gebied achter de Emmastraat aan de andere kant waar nu Zagershof is noemde men toen d'n Hemel en onze straat was de weg van Voordeldonk en Liessel, zie de rose lijn van de Emmastraat (gele lijn) tot aan de Voordeldonk.Ook de huisnummers waren anders, wij hadden 57 maar vroeger hadden we 31. Een deel van de Margrietstraat en de hele Hoogstraat was vroeger samengevat in Wolfsbergsche-Molenstraat zie de lichtblauwe lijn op de straat maar de Logtenstraat begon pas bij het uiteinde van 't Himmeleindje, zie donkerblauwe lijn. Het gebied achter de huizen van de Emmastraat, de Hoogstraat en d'n Himmel was "de kleine Looverbosch" en het gebied achter de huizen van d''n Himmel aan de andere kant, wat Liender werd, was het "Hoge Loverbosch". De stippelllijntjes die je ziet zijn de paadjes die door het Liender liepen, kijk vanaf d'n Himmel naar boven toe is het "peijke noa ut Liender" uit mijn liedje, naast het huis van Willen Vaes dat er toendertijd nog niet stond, als je naar links de stippellijntjes volgt krijg je 'n klein knikje en dat moet ongeveer zijn waar de tennisvelden nu liggen, zo ongeveer. Het lichtgroene streepje is "het Himmeleindje" en daar stonden aan de linkerkant wat huizen maar ook waar de rode nopjes zijn schijnen vroeger huizen te hebben gestaan waar bovengenoemde personen in woonden, maar dat weet ik niet heel zeker.
















Op deze foto zie je onderaan 'n deel van de gemeentewerf die er toen nog was, en de blokken huizen rond 1953 gebouwd van van Seccelen tot vanden Boomen en het huis van Ties Mennen.
Boven staan de huizen waar wij woonden duidelijk zichtbaar en de woning van Driek Hendriks, en de blok van Willem Vaes en Tinus van den Boomen.






De laatste foto in dit rijtje is van het gedeelte dat ze van d'n Himmel hebben gejat. Met rechts vooraan het huis van Willen van Heugten, dan de woning van Toon van der Steen de melkboer en aan de andere kant het verbouwde huis van Verdeuzeldonk en van Gaal. De groene streepjes: de houte woning van Toon van Loon en de andere het kadaverhuisje.







Hier 'n klein overzicht van de bewoners van d'n Himmel toen ik er woonde met hier en daar wat kanttekeningen ook hebben enkele mensen me wat informatie verstrekt over de tijd van rond 1950 en ik zal af en toe wat dingen aanpassen die me ter oren komen.
Het begint er nu op te lijken zoals het vroeger werkelijk was, met dank aan iedereen die hun steentje hiervoor hebben bijgedragen.

de huizen met de huisnummers 18, 20, 22, 24 en 26 werden vlak na de oorlog door 2 gezinnen bewoond



(2) het huis op de hoek met Emmastraat - Hemel vroeger drankenhandel en bierbrouwerij, van Eijsbouts en nu is er cultureel centrum "in de brouwerij" gevestigd.



(4) dit was vroeger 'n deel van de brouwerij (grote deur) en er is nu 'n drankenhandel ernaast is nu ook woonhuis geworden (4a) daar is Mark Joosten woonachtig (zoon van Jan Joosten (61).


(6) hier woonde ooit Piet Stevens en was er de timmerwerkplaats van Miel Driessen, later kwam er Geenen wonen en later was er wolwinkeltje "zwarte schaap", nu is het kapsalon.



(8) het huis vast tegen de kapsalon was van Julianus Martens. Daarvoor woonde Thieu van Helmond er die 'n cafe begon in de Kerkstraat. Na Julianus kwam z'n zoon er nog 'n tijdje wonen.



(10) familie Meulendijks (kolenboer) met briketten, eierkolen, turf etc. ofwel Jan de Post




(10) Hier was de kolenopslag van kolenboer Meulendijks met grote hopen "zwart goud".



(12) Dit is ook de vernieuwing en verandering, blokken huizen




(14) Harrie d'n brouwer bouwde hier z'n bungalowtje
vroeger stond hier ons mooie kruisbeeld, nu woont er Thieu vd Vorst



(16) Gerrit Peters daarvoor van Hoof en (18) 't tweede huis woonde Bert Joosten en Thieu van Hagen toen Piet Joosten



(20) Ture Slaats en Hendrik Vervoordeldonk, (22) Carel Verhaeg, Tinus Berkers en Harrie Verdeuzeldonk.



(24) Toon Maas, Leo Janssen, Jan Manders en Leo van Loon. (26) Bert Hoefnagels, Jan van Seccelen, later Sjeng Konings



(28) de woning van Willemke Leenen de timmerman, fam. van Dijk.




(30) hier was vroeger de fietsenwinkel van Pietje Bukkems . ooit woonde er ook Verhees en van Duuren.

(32) hier was de ijzergieterij van Franske vd Velden, in deze eerste blok kwam Jris (32) wonen en Jan Zegers (34), Later kwam Theo Zegers er wonen en die ruilde met Jos Brabers want Theo nam zijn caf over op de Markt.



(36) In de tweede blok: Hein van Heugten met z'n familie, (38) Jan Engelen en later van Horssen.




(40) hier woonde Marinus Engelen met 'n houten woning achter hun huis en daar woonde Jan en Mietje van Heugten - Engelen dubbele noodwoning Karel en Fien Engelen (40A ??)




(42) hier woonde het gezin van Jan van Schaijk eerder van Willem Bommel




(44) dit huis is later door Piet van Schaijk gebouwd en bewoond, hier was onze doorgang naar het terrein van van Goch



(48) de toendertijd laatste nieuwkomers in d'n himmel Toon van Seccelen en nu zoon Gerry. (50) tweede deur de familie Br Caris nu is er Johan Smeets woonachtig.



(52) de gemeentewerker Marinus van der Wallen, (54) in de vierde nieuwe blok Huub en Anneke van den Burg





(56) in het vijfde kwam Sjaak Verheijen met z'n gezin, (58) het zesde nieuw huis, Jan vd Boomen, zoon van Tinus



(60) het in 2-en gedeelde huis met vooraan Jos Mennen, (62) in het gewone huis Ties Mennen daarvoor Piet Slaats.




(64) het huis vroeger omringt door heggen) was van Heintje van der Wallen




(66) het later bijgebouwde huis van Jantje Werts en Zus Maas



Achter Jan Werts 'n stuk met velden en koren en op het "Himmel-eindje" en dan (80) het huis Willem van Heugten




(84) de woning van melkboer Toon van der Steen



(90) de houten woning van van Loon, het kadaverhuiske.
die lagen beiden ongeveer op de plek waar nu het groen staat.




(91)Aan de andere kant van de weg lag de woning van Verdeuzeldonk, (93) Frans van Gaal




(69) waar mijn liedje overgaat van d'n Himmel, Willem Vaes, (67) dan woonde Tinus vd Boomen, later z'n zoon Toon.



(65) Driek en Dora Hendriks, daar verkochten ze eieren later woonde er van Duijnhoven



(63) Harrie vd Loo en later z'n broer Jan, (61) hier woonde Willem van Heugten en daarvoor Marinuske Joosten



(59) woning waar Tinus Cortenbach woonde en nu Piet Kortooms, (57) in dit huis woonde wij, van Driek Welten en nu Bakker.




(55) hier woonde Jantje Kersten, (53) Jan Zeegers die verhuisden later en Bert Janssen kwam in Zegers huis.



(49) eerste huis van Bommel later Kanters, (47) in de tweede woning Sjef van Heugten, (45) Jan Franssen die een huis was opgeschoven.



dit huis stond er eerst niet en was 'n groenstrook waar kinderen ook vaak speelde omdat het gras er lekker hoog was.




(43) aan deze kant van die blok Jan Hurkmans waar eerst Jan Franssen woonde, (41) andere kant het woonhuis van Jan Bosch.





(39) alleenstaande woning van Toon en Beth Vlemmings naast die woning is thans de Klimopstraat.



(37) woonhuis/kledingmakerij van de zusjes van Heugten.


(35) Pietje Leenen van de appelboomgaard later de directeur van Goossens kippenslachterij, Piet van Lier toen Rini Grein en nu weer Piet van Lier.


(33) Jantje Hikspoors, (31) omgebouwde huis van Jan Werts, later woonde er Toontje Maas, er is nu 'n groenstrook gekomen (Toontje Moas Pleintje)



(29) woning van Jan Loomans, (27) de woning van Johan Prst, in 1952 gekocht door Bert Hoefnagels, nu staan er deze huizen.



(25) vooraan woonde Jos Manders en later Theo Joosten en Jan Engelen, (23) Jan Vlemmings later Leo Snijders.



3 = (11) Kuijpers, vroeger stonden hier meer huizen en woonde er vroeger: Piet (schoen) van Otterdijk, Driek van der Wallen, Dries Seijkens, Nol Gielen, Janus van Lierop die woonde eerst in het huis van Bert Kuijpers, Franske van Bussel (van Jp), Toon (d'n booij) van Helmond, dan Sjef van den Boomen.




(3) de boerderij van Hanneske van den Boomen, (1) de winkel van van Baar, Centra en brood en mik, nu staan deze woningen er




Hier 'n kleine wandeling door d'n Himmel met hier en daar wat kanttekeningen en/of bijzonderheden over de bewoners van d'n Himmel toen ik er woonde.

EFKUS DR DE STROAT effe door de Hemel, de Hemel is niet meer d'n Himmel zoals wij die kende.

links van Baar is weg, geen Centra meer in Asten en ook 't boomgaardje met appels en peertjes dat daar aan de zijkant lag is ook weg en rechts geen bierbrouwerij meer

Boerderij van den Boomen is weg en ook het pad naar de Logtenstraat waar vroeger nog veel meer huisjes stonden, hebben plaats moeten maken.

rechts nieuwe huizen, vroeger lagen er hopen kolen van Jan de Post en stond er 't kruisbeeld en links hebben de huisjes plaats moeten maken voor nieuwe woningen.


Aan de linker kant is wel 'n mooi grasveldje gekomen waar vroeger Maas en Hikspoors woonde maar die moesten weg.


hier heeft de gemeente d'n Himmel lelijk "genekt" ja echt lelijk.
ik snap nog steeds niet waar 't voor nodig was.

Ook de ingang van de Hoogstraat is 'n beetje verlegt, met 'n bochtje.
Je moet eerst in de margrietstraat zijn geweest om in de hoogstraat of het tweede stuk van d'n Himmel te komen.

vroeger speelde we hier, 't word er niet mooier van en spelen op straat is veel te gevaarlijk geworden met al dat vurkeer.
de fietsemaker verkoopt voortaan auto's, dat zegt al genoeg denk ik.

vernieuwing rechts: de ijzergieterij ging weg en er kwamen huizen te staan en achter het wit geschilderde huis waar de groenten stonden van Vlemmings, is nu zelfs 'n straat geworden.


'n bordje, niet parkeren, vroeger was dat niet nodig, toen hadden we zowat geen auto's.

onze straat, door Jan Bosch kruipend op z'n knien en steen voor steen beklinkerd, is nu zwarte en doods uitziende betuum weg geworden.

links waar je de tuintjes ziet, deden wij kapdollen en britsen, we deden er verbergen en repen, muurtje rollen met knikkers of in 'n kuiltje... jammer, tuintjes zijn belangrijker dan spelende kinderen.


groentetuintjes langs 't huis zijn nu garageboxen geworden.

recht vooruit zagen we de korenvelden, ook daar nu huizen huizen huizen
zover als je kunt kijken en links was 't "peijke noa ut liender", dat smalle pad is nu ook 'n straat geworden.

van verre zagen we de huizen van Heugten en van der Steen maar die horen nu bij 'n ander straat
net als Verdeuzeldonk aan de andere kant van de weg.

.....ALLES VERANDERD, WE MOETEN MEE IN D'N TIJD MAAR WORD 'T ER WEL MOOIER EN BETER OP ??

HIMMELS | NIJS | VRUUGER | SPSJAAL | VURHALEN | MUZZIEK | WEETJES | KULTUUR | ALLE FOTO'S HIMMELS | Sitemap


Terug naar de inhoudsopgave | Terug naar het hoofdmenu